A.J. Verschoor
Classicale Acta 1573-1620. Deel VIII, Classis Gorinchem 1579-1620
De
classis, een kerkelijke vergadering, was in de late 16e en in de 17e
eeuw de spil van het hervormde kerkelijk leven. Zij vormde het
bestuurlijke middenniveau tussen de plaatselijke kerkenraad en de
provinciale synode. Alle zaken van enig belang kwamen in de classis aan
de orde. In de uitgavereeks “Classicale acta” wordt per classis de
tekst van de notulen uitgegeven. De uitgaven beginnen steeds met de
oudste bewaard gebleven acta, meestal uit het laatste kwart van de
zestiende eeuw. Ze eindigen met 1620, toen na de Nationale Synode van
1618-1619 het proces van hervorming organisatorisch werd afgesloten. De
notulen van de classis worden waar nodig kort toegelicht. Verder zijn
lijsten opgenomen van de gemeenten en de predikanten in de classis. Elk
deel bevat een inleiding en een index op personen, plaatsen en zaken.
De acta geven inzicht in de organisatie van de kerk, de opleiding en
beroeping van predikanten, de verhouding tussen kerk en wereldlijke
overheden, de doorwerking van de reformatie en theologische geschillen.
Tal van maatschappelijke onderwerpen worden besproken, zoals armoede,
onderwijs, huwelijksleven, bijgeloof en toverij. Classicale acta
bevatten daarom gegevens voor de kerk-, de sociaal- en de
mentaliteitshistoricus.
De classis Gorinchem besloeg aanvankelijk een zeer groot gebied, van
Culemborg en Vianen en Buren tot Zaltbommel met Bommelerwaard, het Land
van Arkel, het Land van Heusden en het Land van Altena. Op den duur
splitsten Zaltbommel en Buren zich af. In het overgebleven gebied lagen
naast de steden Gorinchem en Heusden veel graafschappen en
heerlijkheden. In de acta wordt de worsteling van de gereformeerde kerk
zichtbaar om zich te midden van deze vele kleine machtscentra staande te
houden. De strijd rond remonstranten en contraremonstranten
concentreerde zich met name rond Heusden.
--
RGP-reeks Kleine Serie 108
jaar van uitgave 2008
formaat 160 x 240 mm, pagina’s DLXXXVI + 586
gebonden
ISBN 978-90-5216-161-7
incl. verzending